เมื่อเราปลูกอ้อย ไม่ว่าจะเป็นช่วงแรกปลูกหน่อ หลังปลูกจนแตกหน่อ หรือช่วงสะสมความหวานก่อนเก็บเกี่ยว ทุกขั้นตอนต้องมีน้ำเป็นปัจจัยร่วม แต่ใช่ว่ามีน้ำเยอะแล้วจะเพียงพอเสมอไปนะคะ เพราะน้ำที่มากเกินไปหรือน้อยเกินไป หรือมือไม้บริหารไม่ดี อาจทำให้เกิดปัญหาได้ ทั้งรากเน่า ดินอับน้ำ หรืออ้อยโตช้า

แล้ว “บริหารจัดการน้ำอย่างไร” ให้ได้ผลดี ?

เรามาดูด้วยกันค่ะว่า มีแนวทางอย่างไรบ้าง ที่เข้าใจง่ายและนำไปใช้ได้จริงในไร่อ้อยของพวกเราทุกคน

อันดับแรกเลยคือ เริ่มจาก เข้าใจไร่ของเราค่ะ เพราะแต่ละแปลงมีสภาพแตกต่างกัน ไม่ว่าจะเป็นชนิดของดิน ความลาดเอียงของพื้นที่ ระบบระบายน้ำธรรมชาติ หรือแหล่งน้ำสำรองที่มีอยู่ การรู้ว่าสภาพไร่เราเป็นแบบไหนจะช่วยให้เราเลือกใช้แผนจัดการน้ำได้เหมาะสม เช่น ดินที่ระบายน้ำยากหรือน้ำขังง่าย อาจต้องมีร่องระบายน้ำที่ดี หรือติดตั้งระบบกักน้ำไว้ใช้หน้าแล้ง เป็นต้น

อันดับถัดมาคือการ ใช้ฝนให้คุ้มค่า ค่ะ เพราะฝนถือเป็น “น้ำฟรี” จากธรรมชาติ ยิ่งถ้าเรามีระบบกักเก็บน้ำฝนไว้ได้ เช่น สระน้ำ บ่อเก็บน้ำ หรือร่องน้ำที่ถูกออกแบบให้เก็บน้ำฝนในฤดูชุ่มฉ่ำ ก็จะช่วยลดแรงงาน ลดต้นทุน และช่วยให้เราไม่ประสบปัญหาในช่วงที่ฝนทิ้งช่วง

จากนั้น เรามาดูหัวข้อที่หลายคนมองข้ามคือ ระบบกักเก็บน้ำสำรอง ในหน้าแล้งค่ะ เพราะฤดูฝนไม่ได้มาเสมอไป หรือมาช้ากว่าโครงสร้างแปลงของเรา ถ้าเรามีทุนน้ำอยู่แล้ว เราจะรอดได้โดยไม่ต้องหวังฝนอย่างเดียว ตัวอย่างคือการขุดสระ หรือบ่อบาดาลที่ มิตรผล ได้ช่วยส่งเสริมในชุมชนเพื่อให้เกษตรกรมีแหล่งน้ำใช้อย่างยั่งยืน

อีกสิ่งที่สำคัญคือการ ให้น้ำอย่างพอดี และถูกช่วงเวลา เราไม่ควรเพียงแค่รดน้ำอย่างต่อเนื่องโดยไม่ยั้งคิด เพราะน้ำมากเกินก็ทำรากเน่า ดินอับ และอาจส่งผลเสียต่ออ้อยได้

สุดท้ายแล้ว การบริหารจัดการน้ำที่ดีจะส่งผลระยะยาวนะคะ ไม่ใช่แค่ในปีเดียว แต่จะทำให้ไร่อ้อยของเราเริ่มมีความมั่นคง แตกรากลึก โตไว แข็งแรง และให้ผลผลิตตามเป้า เมื่อเรามีน้ำที่เหมาะสมนั่นหมายถึงเราใช้ปุ๋ยได้เต็มประสิทธิภาพ ใช้แรงงานได้คุ้มค่า และลดความเสี่ยงจากภัยแล้งหรือฝนทิ้งช่วง ซึ่งสิ่งเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของแนวทางไร่อ้อยยุคใหม่ ที่มิตรผลโมเดิร์นฟาร์ม ได้ส่งเสริมมาตลอด

ถ้าพี่น้องอยากเริ่มเลย แนะนำให้ลองตั้งเป้า 3 เรื่อง คือ

1. ตรวจสภาพไร่ของเราว่าแหล่งน้ำและระบบระบายน้ำเป็นอย่างไร
2. ประเมินว่าเรามีระบบกักเก็บน้ำฝนหรือน้ำสำรองหรือยัง
3. วางแผนรดน้ำ,เก็บน้ำให้เหมาะกับช่วงการปลูกของอ้อย เช่น ช่วงแตกหน่อ หรือช่วงสะสมความหวาน

โดยอาจเริ่มจากแปลงเล็ก ๆ ก่อน เพื่อประเมินผลและขยายให้ทั่วไร่ หวังว่าบทความนี้จะเป็นแรงบันดาลใจให้ทุกคนใส่ใจเรื่องน้ำมากขึ้น พร้อมกันนั้นเราจะได้เห็นแปลงอ้อยเขียวงาม ผลผลิตดี และรายได้เพิ่มขึ้นอย่างที่ใจฝันนะคะ

ที่มาข้อมูล : www.mitrpholmodernfarm.com