ในปัจจุบัน การเกษตรยุคใหม่ให้ความสำคัญกับแนวทางที่ช่วยลดต้นทุน เพิ่มผลผลิต และยังคงรักษาสมดุลทางธรรมชาติอย่างยั่งยืน โดยเฉพาะกับพืชเศรษฐกิจอย่าง "อ้อย" ที่เป็นวัตถุดิบหลักของอุตสาหกรรมหลายแขนง และการให้ความสำคัญกับการใช้ปุ๋ยและสารชีวภาพที่เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมและการเจริญเติบโตของพืชมากขึ้น ซึ่งสามารถสรุปแนวทางหลัก ๆ ได้ดังนี้

1. การใช้ปุ๋ยอินทรีย์ เพื่อฟื้นฟูโครงสร้างของดิน (Organic Fertilizer)

ปุ๋ยอินทรีย์ เช่น ปุ๋ยคอก ปุ๋ยหมัก และปุ๋ยจากพืชธรรมชาติ มีบทบาทสำคัญในการปรับปรุงสภาพดินให้ร่วนซุย อุ้มน้ำได้ดี และเสริมการเจริญเติบโตของรากพืช การใช้ปุ๋ยอินทรีย์ร่วมกับปุ๋ยเคมีในอัตราส่วนที่เหมาะสม ยังช่วยลดการพึ่งพาสารเคมี และเสริมความยั่งยืนของระบบนิเวศในไร่อ้อย

2. ปุ๋ยเคมีแบบปรับสูตรให้ตรงกับความต้องการ (Customized Chemical Fertilizers)

การใช้ปุ๋ยเคมีในปริมาณที่เหมาะสมและตรงตามความต้องการของดินและพืช ช่วยให้พืชได้รับธาตุอาหารอย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะปุ๋ยสูตรช้า (Slow-release Fertilizers) ที่ปล่อยธาตุอาหารอย่างต่อเนื่อง ช่วยลดการสูญเสียจากการชะล้างหรือระเหย พร้อมทั้งช่วยประหยัดต้นทุนในระยะยาว

3. สารชีวภาพเพื่อส่งเสริมการดูดซึมและต้านโรค

การใช้จุลินทรีย์ เช่น Rhizobium และ Mycorrhiza ช่วยให้รากพืชดูดซึมธาตุอาหารได้ดีขึ้น โดยเฉพาะฟอสฟอรัสและแร่ธาตุรอง ในขณะที่จุลินทรีย์บางชนิด เช่น Trichoderma และ Bacillus subtilis มีคุณสมบัติช่วยยับยั้งเชื้อโรคและแมลงศัตรูพืชได้อย่างมีประสิทธิภาพโดยไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม

4. ปุ๋ยทางใบ สำหรับเสริมธาตุอาหารในช่วงวิกฤต (Foliar Fertilizers)

การใช้ปุ๋ยทางใบในรูปแบบของสารละลายสามารถช่วยให้พืชดูดซึมธาตุอาหารได้รวดเร็ว เหมาะสำหรับช่วงที่พืชแสดงอาการขาดธาตุอาหาร หรือช่วงที่ระบบรากไม่สามารถดูดซึมได้ดี การพ่นปุ๋ยทางใบยังช่วยเสริมความแข็งแรงให้พืช และเพิ่มความต้านทานต่อโรคและแมลง

5. ปุ๋ยควบคุมการปลดปล่อย (CRF) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ (Controlled Release Fertilizers)

Controlled Release Fertilizers (CRF) เป็นเทคโนโลยีที่ช่วยควบคุมการปลดปล่อยธาตุอาหารให้เหมาะกับช่วงการเจริญเติบโตของพืชแต่ละระยะ ช่วยให้พืชได้รับธาตุอาหารอย่างต่อเนื่อง ลดความถี่ในการใส่ปุ๋ย และลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากการใช้ปุ๋ยเกินความจำเป็น

6. สารชีวภาพเพื่อฟื้นฟูดินและเสริมภูมิคุ้มกันพืช

การใช้จุลินทรีย์ เช่น Pseudomonas หรือ Bacillus เพื่อควบคุมเชื้อสาเหตุโรคในดิน เป็นแนวทางที่ช่วยลดการระบาดของโรคพืช พร้อมทั้งจุลินทรีย์บางชนิดยังช่วยย่อยสลายสารอินทรีย์ และเพิ่มความสามารถของดินในการเก็บธาตุอาหาร ทำให้ดินมีชีวิตและสมบูรณ์มากยิ่งขึ้น

7. การวิเคราะห์ดิน เพื่อการใช้ปุ๋ยอย่างแม่นยำ (Soil Testing)

การตรวจวิเคราะห์ดินเป็นขั้นตอนสำคัญที่ช่วยให้เกษตรกรทราบถึงค่าความเป็นกรด-ด่าง ปริมาณธาตุอาหารในดิน และโครงสร้างดิน เพื่อใช้ข้อมูลในการเลือกชนิดและอัตราการใช้ปุ๋ยได้อย่างมีประสิทธิภาพ ลดต้นทุนการผลิต และลดความเสี่ยงในการใช้ปุ๋ยมากเกินไป

การผลิตอ้อยอย่างยั่งยืนในยุคปัจจุบันไม่สามารถพึ่งพาแต่เพียงปุ๋ยเคมีเพียงอย่างเดียวได้อีกต่อไป การผสมผสานการใช้ปุ๋ยอินทรีย์ ปุ๋ยชีวภาพ และเทคโนโลยีการปลูกที่เหมาะสมเข้าด้วยกัน เป็นแนวทางที่ช่วยเพิ่มผลผลิต ลดต้นทุน และฟื้นฟูธรรมชาติในไร่ได้อย่างเป็นรูปธรรม เกษตรกรที่ปรับตัวเข้าสู่แนวทางนี้ จะสามารถแข่งขันได้ดีขึ้นในตลาด และพร้อมรับมือกับความเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมในระยะยาว

ที่มา : วารสารมิตรชาวไร่